Ngoài thuế GTGT và thuế TNCN, một số hộ kinh doanh còn phát sinh nghĩa vụ với các loại thuế chuyên biệt như: thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế sử dụng đất… Đối với nhóm đối tượng này, pháp luật quy định phải theo dõi riêng bằng Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác – Mẫu số S3a-HKD, ban hành kèm theo Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính.
👉 Link tải mẫu S3a-HKD: [link]
Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết cách sử dụng và ghi sổ S3a-HKD đúng quy định, dễ hiểu và dễ áp dụng.
Sổ S3a-HKD là sổ dùng để:
Theo dõi nghĩa vụ thuế phát sinh theo từng sắc thuế đặc thù.
Làm căn cứ xác định chính xác số thuế phải nộp cho từng loại thuế.
Đối tượng áp dụng
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động thuộc diện chịu:
Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế tài nguyên
Thuế bảo vệ môi trường
Thuế sử dụng đất
Và các loại thuế khác theo quy định

Theo dõi đầy đủ số lượng hàng hóa, dịch vụ chịu thuế đặc thù.
Xác định đúng phương pháp tính thuế (theo tỷ lệ % hoặc mức thuế tuyệt đối).
Tổng hợp nghĩa vụ thuế phải nộp theo từng sắc thuế trong kỳ.
Phục vụ kê khai, đối chiếu và làm việc với cơ quan thuế khi cần.
Sổ gồm các cột chính:
Cột A: Ngày, tháng ghi sổ
Cột B: Diễn giải nghiệp vụ phát sinh
Cột 1: Số lượng hàng hóa, dịch vụ chịu thuế
Cột 2: Mức thuế tuyệt đối (nếu áp dụng)
Cột 3: Giá tính thuế trên một đơn vị
Cột 4: Thuế suất (%)
Cột 5: Thuế XK, NK, TTĐB theo phương pháp tỷ lệ (%)
Cột 6: Thuế XK, NK, TTĐB theo phương pháp tuyệt đối
Cột 7: Tổng thuế XK, NK, TTĐB phải nộp
Cột 8: Thuế bảo vệ môi trường
Cột 9: Thuế tài nguyên
Cột 10: Thuế sử dụng đất
Điền đầy đủ:
Tên hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh
Địa chỉ
Mã số thuế
Địa điểm kinh doanh
Kỳ kê khai
Khi có hoạt động chịu thuế:
Cột A: Ghi ngày phát sinh
Cột B: Ghi nội dung nghiệp vụ (ví dụ: nhập khẩu xăng, khai thác tài nguyên, sản xuất hàng chịu thuế TTĐB…)
Cột 1: Ghi số lượng hàng hóa, dịch vụ chịu thuế
Cột 2: Ghi mức thuế tuyệt đối (nếu có)
Cột 3: Ghi giá tính thuế trên một đơn vị
Cột 4: Ghi thuế suất áp dụng (%)
Tùy từng loại thuế và phương pháp tính:
Cột 5 = Cột 1 × Cột 3 × Cột 4
(áp dụng cho thuế tính theo tỷ lệ %)
Cột 6 = Cột 1 × Cột 2
(áp dụng cho thuế tuyệt đối)
Cột 7 = Cột 5 + Cột 6
(tổng thuế XK, NK, TTĐB)
Cột 8 = Cột 1 × Cột 2
(thuế bảo vệ môi trường)
Cột 9 = Cột 1 × Cột 3 × Cột 4
(thuế tài nguyên)
Cột 10 = Cột 1 × Cột 3 × Cột 4
(thuế sử dụng đất)
Cuối kỳ:
Cộng tổng số thuế phải nộp theo từng sắc thuế.
Ghi ngày, tháng lập sổ.
Ký xác nhận theo quy định.

Việc ghi chép đầy đủ và chính xác theo Mẫu S3a-HKD giúp hộ kinh doanh chủ động theo dõi từng khoản thuế đặc thù phát sinh, từ đó xác định đúng số thuế phải nộp cho từng sắc thuế theo quy định. Khi thực hiện ghi sổ thường xuyên, rõ ràng và có đối chiếu chứng từ, hộ kinh doanh không chỉ hạn chế rủi ro sai sót khi kê khai mà còn quản lý tốt hơn hoạt động kinh doanh có yếu tố đặc thù, đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế và vận hành ổn định trong dài hạn.